چرا بعضی کودکان مبتلا به اوتیسم احساسات و افکار دیگران را به سختی درک میکنند؟
یکی از مفاهیم مهم در رشد اجتماعی کودکان «نظریه ذهن» است. نظریه ذهن به توانایی درک این موضوع اشاره دارد که دیگران ممکن است افکار، احساسات و باورهایی متفاوت از ما داشته باشند.
بسیاری از کودکان دارای اختلال طیف اوتیسم در این مهارت با چالش روبهرو هستند. به همین دلیل ممکن است احساسات دیگران را به سختی تشخیص دهند، منظور واقعی صحبتها را متوجه نشوند و در بازیهای نمایشی و نقشآفرینی دچار مشکل شوند.
در پژوهشی با عنوان «اثربخشی آموزش نظریه ذهن بر اساس الگوی هال و تاگر‑فلاسبرگ و ایفای نقش بر بهبود سطوح نظریه ذهن در کودکان مبتلا به اوتیسم» نوشته یاقوتی، قاسمزاده و احمدی در سال ۱۳۹۸ و منتشر شده در نشریه سلامت روان کودک، این موضوع بررسی شده است.
در این مطالعه کودکان ۷ تا ۱۰ سال مبتلا به اوتیسم در دو گروه آزمایش و گواه بررسی شدند. گروه آزمایش ۲۵ جلسه آموزش نظریه ذهن شامل داستانها، تمرینهای درک احساسات و فعالیتهای ایفای نقش دریافت کردند، در حالی که گروه گواه این آموزش را دریافت نکرد.
نتایج نشان داد کودکانی که این آموزش را دریافت کرده بودند در مهارتهای مهمی پیشرفت قابل توجهی داشتند. این پیشرفتها شامل بازشناسی احساسات و عواطف دیگران، درک وانمودسازی و بازیهای نمایشی، درک باورهای اشتباه دیگران و بهبود سطوح مختلف نظریه ذهن بود. در مقابل در گروهی که آموزش دریافت نکرده بود تغییر معناداری مشاهده نشد.
این یافتهها نشان میدهد مهارتهایی مانند درک احساسات، همدلی و فهم افکار دیگران قابل آموزش هستند و با مداخلات تخصصی میتوان آنها را در کودکان دارای اوتیسم تقویت کرد.
در مداخلات تخصصی مانند بازیدرمانی، تمرینهای تعامل اجتماعی، گفتاردرمانی و کاردرمانی شناختی تلاش میشود این مهارتها تقویت شوند تا کودکان بتوانند ارتباط مؤثرتری با دنیای اطراف خود برقرار کنند.
