تمرین برای کودکان بیش فعالی اختلال نقص توجه و بیش فعالی (ADHD) در کودکان باعث می‌شود که آن‌ها در تمرکز، کنترل تکانه‌ها و انجام فعالیت‌های روزمره با چالش‌هایی مواجه شوند. این کودکان معمولاً دچار بی‌قراری، عدم توانایی در نشستن طولانی‌مدت و مشکل در پیروی از دستورات می‌شوند. تمرینات مناسب می‌توانند به بهبود مهارت‌های توجه، کنترل رفتار و افزایش توانایی‌های شناختی آن‌ها کمک کنند.  در کلینیک کاردرمانی و گفتاردرمانی آریان این تمرینات می‌توانند به شکل بازی‌ها، فعالیت‌های جسمی، تمرینات ذهنی و تکنیک‌های آرام‌سازی انجام شوند و نقش مؤثری در مدیریت علائم بیش فعالی دارند.

اهمیت تمرین برای کودکان بیش فعال

تمرینات هدفمند می‌توانند باعث کاهش علائم بیش فعالی و بهبود عملکرد کلی کودکان شوند. انجام منظم این تمرینات به کودکان کمک می‌کند تا:

• توانایی تمرکز و توجه خود را تقویت کنند.
• انرژی اضافی خود را به صورت سازنده تخلیه کنند.
• توانایی پیروی از دستورات و برنامه‌ریزی فعالیت‌ها را بهبود بخشند.
• احساس اعتماد به نفس بیشتری داشته باشند.

اهداف تمرین برای کودکان بیش فعال

۱. افزایش توانایی توجه و تمرکز: کودک بتواند زمان بیشتری روی یک فعالیت متمرکز بماند.
۲. تقویت حافظه و مهارت‌های شناختی: کودک بتواند اطلاعات را بهتر پردازش کند.
۳. افزایش هماهنگی حرکتی: بهبود هماهنگی بین ذهن و بدن.
۴. کاهش رفتارهای تکانشی: کودک یاد بگیرد قبل از انجام عمل، فکر کند.
۵. تخلیه انرژی اضافی: جلوگیری از بی‌قراری و کاهش فعالیت‌های بیش از حد.

نقش کلینیک کاردرمانی در تمرینات کودکان بیش فعال

در کنار انجام تمرین‌های خانگی، بهره‌گیری از خدمات تخصصی در کلینیک کاردرمانی آریان می‌تواند روند بهبود مهارت‌های توجه، تمرکز و کنترل رفتار کودکان بیش‌فعال را تسریع کند. در این مرکز، تمرین‌ها و فعالیت‌ها بر اساس ارزیابی دقیق نیازهای هر کودک طراحی می‌شود تا علاوه بر تخلیه انرژی و تقویت توانایی‌های حرکتی، به بهبود مهارت‌های شناختی و خودتنظیمی نیز کمک کند. استفاده از تجهیزات استاندارد، فضای بازی‌درمانی ایمن، و همراهی کاردرمانگران مجرب، کلینیک آریان را به انتخابی قابل اعتماد برای والدینی تبدیل کرده است که به دنبال راهکاری علمی و مؤثر برای حمایت از فرزند خود هستند.

تمرینات مؤثر برای کودکان بیش فعال

۱. بازی‌های تقویت تمرکز و توجه
بازی‌هایی که نیاز به تمرکز و توجه دارند، به کودکان بیش فعال کمک می‌کنند تا ذهن خود را متمرکز کنند.

• بازی کارت‌های حافظه: کارت‌های تصویری را به کودک نشان دهید و از او بخواهید محل کارت‌های مشابه را پیدا کند.
• پازل‌های تصویری: تشویق کودک به تکمیل پازل‌های ساده تا پیچیده برای تقویت تمرکز.
• بازی تفاوت‌ها: از کودک بخواهید تفاوت‌های بین دو تصویر مشابه را پیدا کند.

۲. تمرینات تنفسی و آرام‌سازی ذهن
تمرینات تنفسی به کودک کمک می‌کنند تا آرامش بیشتری پیدا کند و تمرکز خود را افزایش دهد.

• تنفس عمیق: کودک را تشویق کنید که نفس عمیق بکشد و به آرامی بازدم کند.
• مدیتیشن ساده: کودک را راهنمایی کنید تا روی نفس‌های خود تمرکز کند.
• تمرین تصویرسازی ذهنی: از کودک بخواهید چشم‌هایش را ببندد و یک صحنه آرام‌بخش را تصور کند.

۳. بازی‌های حرکتی برای تخلیه انرژی
بازی‌های فیزیکی به کودکان بیش فعال کمک می‌کنند تا انرژی اضافی خود را تخلیه کنند و رفتارهای تکانشی را کاهش دهند.

• پریدن روی ترامپولین: تخلیه انرژی و افزایش هماهنگی بدن.
• دویدن و بازی‌های تعقیب و گریز: فعالیت‌هایی که نیاز به تحرک زیاد دارند.
• بازی لی‌لی و طناب بازی: تمریناتی که باعث تقویت تعادل و هماهنگی حرکتی می‌شوند.

۴. تمرینات تقویت حافظه و مهارت‌های شناختی
تمرینات تقویت حافظه به کودکان بیش فعال کمک می‌کنند تا اطلاعات را بهتر پردازش کنند.

• بازی تکرار کلمات: لیستی از کلمات را به کودک بگویید و از او بخواهید آن‌ها را به خاطر بسپارد.
• بازی داستان‌گویی: یک داستان کوتاه تعریف کنید و سپس از کودک بخواهید جزئیات آن را بازگو کند.
• بازی اعداد معکوس: از کودک بخواهید اعداد را به ترتیب معکوس تکرار کند.

۵. بازی‌های نقش‌آفرینی برای تقویت تعامل اجتماعی
بازی‌های نقش‌آفرینی به کودکان بیش فعال کمک می‌کنند تا در موقعیت‌های اجتماعی بهتر عمل کنند.

• بازی فروشنده و خریدار: کودک نقش فروشنده را بازی کند و قوانین معامله را رعایت کند.
• بازی پزشک و بیمار: ایفای نقش‌هایی که نیاز به توجه و دقت دارند.
• بازی معلم و شاگرد: کودک در نقش معلم قرار بگیرد و سوالات فرضی را پاسخ دهد.

۶. تمرینات هماهنگی چشم و دست
تمرینات تقویت هماهنگی چشم و دست به بهبود مهارت‌های حرکتی و تمرکز کمک می‌کنند.

• رنگ‌آمیزی و نقاشی: تشویق کودک به رنگ‌آمیزی دقیق تصاویر.
• بازی با خمیر بازی: ساخت اشکال مختلف با خمیر برای تقویت مهارت‌های دستی.
• پرتاب و گرفتن توپ: تمرین پرتاب و گرفتن توپ برای بهبود هماهنگی حرکتی.

۷. تمرینات تقویت صبر و تحمل
کودکان بیش فعال معمولاً در انتظار و صبر کردن مشکل دارند. تمریناتی که نیاز به صبر دارند، می‌توانند به آن‌ها کمک کنند.

• پازل‌های چند مرحله‌ای: تکمیل پازل‌هایی که نیاز به صبر و تمرکز دارند.
• ساخت کاردستی: انجام فعالیت‌های هنری که به زمان بیشتری نیاز دارند.
• بازی‌های نوبتی: بازی‌هایی که کودک باید در آن‌ها منتظر نوبت خود باشد.

۸. تمرینات ذهن‌آگاهی (Mindfulness)
 ذهن‌آگاهی به کودکان کمک می‌کند تا روی لحظه حال تمرکز کنند و از حواس‌پرتی جلوگیری کنند.

• تمرکز بر حس‌ها: از کودک بخواهید به صداها، بوها و حس‌های اطرافش توجه کند.
• تمرین نگاه به اشیاء: از کودک بخواهید به یک شیء خاص نگاه کند و جزئیات آن را توصیف کند.
• تمرین توجه به بدن: کودک را راهنمایی کنید تا روی احساسات بدنش تمرکز کند.

۹. بازی‌های استراتژیک و برنامه‌ریزی
بازی‌های فکری و استراتژیک به کودکان کمک می‌کنند تا مهارت‌های تفکر منطقی و برنامه‌ریزی خود را تقویت کنند.

• بازی شطرنج: آموزش بازی شطرنج برای تقویت تفکر منطقی.
• بازی دومینو: تشویق کودک به چیدن قطعات دومینو و پیش‌بینی حرکت‌ها.
• بازی‌های ساخت و ساز: مانند لگو که نیاز به برنامه‌ریزی دارد.

۱۰. تمرینات مدیریت زمان و انجام تکالیف
کودکان بیش فعال معمولاً در مدیریت زمان مشکل دارند. تمرینات خاصی می‌توانند به آن‌ها کمک کنند.

• تنظیم تایمر: هنگام انجام تکالیف، از تایمر برای محدود کردن زمان استفاده کنید.
• تقسیم وظایف به بخش‌های کوچک: تکالیف طولانی را به بخش‌های کوچک تقسیم کنید.
• ایجاد برنامه روزانه: یک برنامه منظم برای فعالیت‌های کودک تنظیم کنید.

نقش والدین در موفقیت تمرینات برای کودکان بیش فعال

1-ایجاد محیط آرام و منظم: محیطی آرام و بدون عوامل حواس‌پرتی، به کودک کمک می‌کند تا تمرکز بهتری داشته باشد.
2-تشویق مداوم: والدین باید کودک را برای انجام تمرینات تشویق کنند تا انگیزه بیشتری داشته باشد.
3-زمان‌بندی مناسب: برنامه‌ریزی زمان تمرینات و فعالیت‌ها به گونه‌ای که کودک خسته نشود.
4-پاداش‌های مثبت: تشویق کودک با پاداش‌های کوچک برای انجام موفقیت‌آمیز تمرینات.

نتایج مورد انتظار از تمرینات برای کودکان بیش فعال

• افزایش تمرکز و توجه: کودک می‌تواند مدت بیشتری روی فعالیت‌ها تمرکز کند.
• کاهش رفتارهای تکانشی: کودک یاد می‌گیرد قبل از انجام عمل، فکر کند.
• بهبود عملکرد تحصیلی: تمرکز بهتر باعث موفقیت در مدرسه می‌شود.
• افزایش اعتماد به نفس: کودک با مشاهده پیشرفت‌های خود، احساس توانمندی بیشتری می‌کند.

جمع‌بندی

 تمرینات عملی برای درمان بیش فعالی و هدفمند برای کودکان می‌توانند به آن‌ها کمک کنند تا توانایی‌های شناختی، حرکتی و رفتاری خود را بهبود بخشند. والدین با ایجاد محیطی حمایتی، تشویق مداوم و پیگیری منظم تمرینات، می‌توانند تغییرات مثبتی در رفتار و توانمندی‌های فرزند خود مشاهده کنند. تمرینات مستمر و صحیح نه تنها علائم بیش فعالی را کاهش می‌دهد، بلکه به کودک کمک می‌کند تا در زندگی روزمره و اجتماعی موفق‌تر عمل کند.