۹ تا از بهترین فیلم های سینمایی درباره افراد مبتلا به اوتیسم در این پست معرفی خواهد شد.
اوتیسم، یک اختلال رشد عصبی بسیار پیچیده است که معمولا با رفتار اجتماعی غیر طبیعی، مهارتهای ارتباطی ضعیف، مشکلات ارتباطی و یا در برخی موارد با رفتار اجباری یا تکراری، مشخص میشود.
برای شناخت بیشتر این بیماری تاریخ سینما فیلم های بسیار ماندگار و خوبی به خود دیده است. در ادامه با ۹ تا از بهترین فیلم های سینمایی درباره افراد مبتلا به اوتیسم آشنا می شویم.
۱- مرد بارانی (Rain Man)؛ محصول سال ۱۹۸۸
نخستین و مشهورترین فیلمی که در آن اوتیسم مطرح شد “مرد بارانی” محصول سال ۱۹۸۸ بود. داستین هافمن در این فیلم در نقش ریموند ببیت (مرد بارانی) خوش درخشید. این فیلم با الهام از زندگی آستین کیم پیک ساخته شد که با وجود داشتن نوعی اختلال میتوانست همه آنچه که میخواند را از بر کند. این فیلم در سال ۱۹۸۹ چهار جایزه اسکار گرفت و می توان گفت بهترین فیلم سینمایی درباره افراد مبتلا به اوتیسم است.
۲. چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد (Whats eating Gilbert Grape)؛ محصول سال ۱۹۹۳
لئوناردو دیکاپریو که در آن زمان ۱۹ سال داشت در نقش آرنی، برادر کوچک گیلبرت گریپ (جانی دپ) با بازی در فیلم “چه چیزی گیلبرت گریپ را آزار میدهد” برای نخستین بار توانست توجه مخاطبان را بهخوبی به خود جلب کند. رابطه او با برادرش گیلبرت هم محبتآمیز و هم فرساینده بود. دیکاپریو به پاس بازی نابش در این فیلم نه تنها برای اسکار بلکه برای گلدن گلوب نیز نامزد بهترین بازیگر مکمل مرد شد.
۳. موتسارت و نهنگ (Mozart and the whale)؛ محصول سال 2005
در این فیلم نیز مانند “مرد بارانی” رونالد باس فیلمنامهنویس از داستانی واقعی الهام گرفته است. دونالد و ایزی دو فرد مبتلا به اوتیسماند با شخصیتهایی متفاوت. مرد در زمینه اعداد و ارقام استعداد ویژهای دارد و درونگراست و زن هنرمندی است برونگرا. با این حال عشق این دو را پیوند میزند و حتی شخصیتهای متفاوت و خصلتهای فردیشان هم نمیتواند مانع این راه شود.
۴. چشیدن شیرینی کیک برفی (Snow Cake)؛ محصول سال سال 2006
سانحهای غمبار آلکس و لیندای مبتلا به اوتیسم را با هم آشنا میکند. آلکس چند روزی به منزل لیندا میرود تا به او در کارهای خانه کمک کند. لیندا عاشق موزیک و برف است، اما از این که آشغال را ببرد دم در تنفر دارد. آنجلا پل که نویسنده این فیلمنامه جالب توجه است خود پسری دارد که به اوتیسم مبتلاست.
۵. بن ایکس (Ben X)؛ محصول سال ۲۰۰۸
در واقعیت وصله ناجور است و در اینترنت یک قهرمان. بن از آزار و اذیتهای روزمره به دنیای مجازی و بازیهای اینترنتی پناه میبرد، چون آنجاست که او میتواند همان که هست باشد. سرنوشت بن نشان میدهد که جوانان مبتلا به اوتیسم با چه چالشهای بزرگی روبهرو هستند. آنها اغلب به حاشیه رانده و تحقیر میشوند. برخیشان هم تنها راهی که برایشان میماند خودکشی است و بس.
۶. مری و مکس (Mary and Max)؛ محصول سال ۲۰۰۹
مری کوچک و مکس چهل و چند ساله را یک نامه صمیمی و دوستانه به هم پیوند میدهد. این دو پیکره این انیمیشن ترسها و امیدهایشان را با هم در میان میگذارند. با این حال وقتی مری تصمیم میگیرد روانشناس شود و مکس را که از سندرم اسپرگر رنج میبرد درمان کند دوستیشان در هم میریزد. بعد از آن مکس از او دوری میگزیند، چرا که از این پس او این اختلال را بخشی از شخصیت خود میبیند.
۷. در کهکشان احساس وجود ندارد؛ محصول سال ۲۰۱۰
سایمون مبتلا به سندرم اسپرگر است. این کمدیدرام که ساخته آندریاس اوهمان سوئدی است بسیاری از نمودهای اوتیسم را در بیماران مبتلا نشان میدهد. او با احساس میانهای ندارد، روزمرگیهایش به طور سختگیرانهای تابع روالی مشخص است و زندگیاش پیرو الگو و آیینهای تغییرناپذیری است. او تماسهای فیزیکی را دوست ندارد تا این که بالاخره دختری پیدا میشود و برای نخستین بار لبخند را به زندگی او میآورد.
۸. فوقالعاده بلند و بیش از حد نزدیک (Extremely loud incredibly close)؛ محصول سال ۲۰۱۱
اسکار پدر خود را در حملات تروریستی ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱ از دست داد. این پسر که سندرم اسپرگر دارد و نتوانسته با مرگ پدر کنار بیاید یک روز پاکتی پیدا میکند که رویش نوشته شده “بلک” و درونش کلیدی است. او که تصور میکند اگر صاحب کلید را پیدا کند به پدرش نزدیک میشود در این جستوجو نیویورک را زیر پا میگذارد. این فیلم امریکایی به کارگردانی استیون دالدری در سال ۲۰۱۲ نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم شد و می توان گفت بهترین فیلم سینمایی درباره افراد مبتلا به اوتیسم است
۹. ماهیهای قزلآلا در یمن (Salmon fishing in the Yemen)؛ محصول سال 2011
ماجرای فرد جانز تظاهرهای گونهگون اوتیسم را نشان میدهد. در نگاه اول او مثل بقیه است. اما او مشکلاتی دارد، از جمله این که نمیتواند احساسات دیگران را درست ارزیابی کند و احساسات خودش را نشان دهد. بیشتر اوقات فرد جانز زمخت، زیادی جدی و سرد است. کمتر کسی در ابتدا از او خوشش میآید. اما هر چه نزدیکتر میشوی اوضاع فرق میکند.
سوالات متدوال
❓ آیا این فیلمها تصویر درستی از اوتیسم ارائه میدهند؟
برخی از فیلمها تصویر نسبتاً واقعی ارائه میدهند، اما بعضی آثار برای جذابیت سینمایی، ویژگیها را اغراق یا سادهسازی میکنند. بنابراین نباید تنها منبع شناخت اوتیسم باشند.
❓ این فیلمها برای چه کسانی مناسب هستند؟
برای والدین، معلمان، دانشجویان روانشناسی، افراد درگیر با اوتیسم و حتی بینندگان عادی که به داستانهای انسانی علاقه دارند، مناسباند.
❓ آیا تماشای این فیلمها میتواند به درک بهتر افراد مبتلا به اوتیسم کمک کند؟
بله، بسیاری از این فیلمها رفتارها، چالشها و تواناییهای افراد اوتیستیک را به شکلی انسانی و قابل لمس نشان میدهند.
❓ آیا این فیلمها برای کودکان هم مناسب هستند؟
برخی از فیلمها دارای محتوای بزرگسالانه یا احساسی سنگیناند. بهتر است قبل از تماشا ردهبندی سنی و محتوای فیلم بررسی شود.
❓ کدام فیلمها بیشترین تأثیرگذاری را روی مخاطبان داشتهاند؟
آثاری مثل Rain Man، Temple Grandin و The Accountant معمولاً بیشترین بازخورد مثبت و تأثیرگذاری را داشتهاند.
