در برخی بیماران، به‌ویژه آنهایی که آسیب‌های عمقی‌تر یا گسترده‌تری دارند، بازگرداندن کامل حافظه فعال ممکن نیست. در این موارد هدف، آموزش راهبردهای جبرانی برای غلبه بر مشکلات حافظه است تا فرد بتواند همچنان با دیگران ارتباط مؤثر برقرار کند.

یکی از مؤثرترین روش‌ها، نمادسازی و کاربرانگاری ذهنی (Imagery) است؛ بیمار می‌آموزد هنگام شنیدن یک واژه، تصویر ذهنی واضحی از آن بسازد تا در لحظه گفتار سریع‌تر واژه را به یاد آورد. همچنین از زنجیره‌سازی معنایی (Semantic chaining) استفاده می‌شود؛ یعنی اتصال چند واژه در قالب داستان یا توالی معنادار برای کمک به یادآوری. به طور مثال، برای یادگیری کلمات «قاشق، بشقاب، میز»، درمانگر داستانی کوتاه می‌سازد که هر سه واژه را در بر گیرد.

بازتوانی گفتار همچنین می‌تواند از تقویت نشانه‌های بافتی (Contextual Cues) بهره بگیرد؛ در این روش، درمانگر هنگام تمرین از سرنخ‌های موقعیتی یا احساسی (مانند عکس، بو یا صدا) استفاده می‌کند تا بازیابی اطلاعات در حافظه تسهیل شود. این کار در بیماران آفازیک بسیار مفید است چون مسیرهای حافظه احساسی معمولاً سالم باقی می‌مانند.

علاوه بر این، استفاده از دفترچه یا نرم‌افزار یادداشت گفتاری به‌عنوان ابزار کمکی توصیه می‌شود. بیمار می‌تواند واژه‌هایی را که در یادآوری آنها مشکل دارد، همراه با تصویر و جمله نمونه ثبت کند. مرور روزانه این فهرست، به‌ویژه در زمان مشخصی از روز، باعث تثبیت حافظه زبانی می‌شود.

از دیدگاه نوروفیزیولوژی، چنین روش‌هایی موجب فعال‌سازی شبکه‌های پشتیبان در نیمکره سالم و تقویت ارتباطات بین‌نیمکره‌ای می‌شوند، که در نهایت به بهبود گفتار و کاهش وابستگی به کمک‌های بیرونی می‌انجامد.