تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری

آنچه در این مقاله میخوانید :

برای مشاوره رایگان با شماره های  02122142604  –  021267664280  تماس بگیرید و یا به شماره واتساپ کلینیک کاردرمانی آریان به شماره 09301969614 پیامک یا وویس دهید. کارشناسان ما در اسرع وقت به سوالات و مشکلات شما پاسخ می دهند.

تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری

تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری

کاردرمانی دیداری و شنیداری یکی از مؤثرترین شاخه‌های توانبخشی در کودکان دارای اختلالات حسی، به‌ویژه در طیف اوتیسم، اختلال پردازش حسی و مشکلات یادگیری است. این شیوه‌ی درمانی بر اساس اصل تعامل و هماهنگی بین دو حس دیداری و شنیداری شکل گرفته است؛ یعنی مغز باید بتواند اطلاعاتی را که از چشم و گوش دریافت می‌کند، هم‌زمان پردازش کند و پاسخی متناسب ارائه دهد. وقتی این هماهنگی دچار ضعف باشد، کودک ممکن است در گفتار، درک مطلب، تمرکز، حافظه، یا رفتارهای اجتماعی دچار مشکل گردد. تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری به گونه‌ای طراحی می‌شوند که مسیر عصبی بین لوب بینایی و شنوایی در مغز تقویت شود، سرعت پردازش اطلاعات بالا برود و سیستم حسی کودک به تعادل برسد.

تمرین‌های دیداری پایه

نخستین مجموعه تمرین‌ها مربوط به تقویت مسیرهای بینایی است. این تمرین‌ها معمولاً با هدف بهبود حرکات چشمی، تمرکز دیداری، ردیابی اشیا و تشخیص تفاوت‌های جزئی بین تصاویر انجام می‌شوند. رایج‌ترین تمرین، بازی‌های «ردیابی چشمی» است. درمانگر از کودک می‌خواهد چشمانش را با حرکت آرام یک جسم در جهات مختلف (بالا، پایین، چپ و راست) هماهنگ کند. برای کودکان خردسال از چراغ‌های رنگی، توپ‌های کوچک یا تصاویر جذاب استفاده می‌شود تا تمرکز بالا برود. تمرین دیگر، «تطبیق اشکال مشابه» است. چند تصویر مشابه با جزئیات متفاوت مقابل کودک قرار داده می‌شود و او باید تصویر درست را پیدا کند. این فعالیت تشخیص الگوها، دقت دیداری و حافظه‌ی بصری را تقویت می‌کند. تمرین «پازل دیداری» نیز از تمرین‌های پرکاربرد است که موجب بهبود هماهنگی چشم و دست می‌شود. در این بازی کودک باید تکه‌های پازل را بر اساس رنگ یا شکل در محل درست قرار دهد و از طریق مشاهده و لمس توأمان مسیر درک دیداری خود را تنظیم کند.

تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری

تمرین‌های شنیداری پایه

تمرین‌های شنیداری با هدف افزایش حساسیت، تمایز و حافظه‌ی شنیداری طراحی می‌شوند. این تمرین‌ها در ابتدا با صداهای ساده و شناخته‌شده آغاز می‌شوند تا کودک به تدریج بتواند تفاوت میان شدت، تُن و منبع صدا را تشخیص دهد. یکی از تمرین‌های پایه، «تشخیص منبع صدا» است. درمانگر در محیط‌های مختلف صداهایی را از چپ، راست، بالا یا پشت کودک پخش می‌کند و از او می‌خواهد جهت صدا را نشان دهد. این تمرین برای اصلاح درک فضایی شنیداری مفید است و به مغز می‌آموزد که اطلاعات مکان‌یابی صدا را دقیق‌تر پردازش کند. تمرین دیگر، «تشخیص تفاوت صداها» است؛ در این فعالیت درمانگر دو یا چند صدای مشابه (مثلاً زنگ، سوت یا صدای حیوانات) پخش می‌کند و کودک باید بگوید صداها مشابه‌اند یا متفاوت. این تمرین برای پرورش نواحی تمایز شنوایی در مغز کاربرد دارد. تمرین شنیداری دیگری که به افزایش تمرکز و حافظه کمک می‌کند «تکرار الگوهای صوتی» است. در این بازی درمانگر چند نت ریتمیک یا صداهای ضربی ایجاد می‌کند و کودک باید همان ترتیب را تکرار کند. نتیجه‌ی این تمرین، تقویت حافظه‌ی شنیداری و توجه انتخابی است و در بهبود یادگیری زبان و گفتار تأثیر چشمگیری دارد.

مطالعه بیشتر:  کنترل ADHD در کودکان و نوجوانان: روش‌ها و تکنیک‌های مؤثر

تمرین‌های ترکیبی دیداری و شنیداری

در مرحله‌ی پیشرفته‌تر درمان، تمرین‌ها به شکل هم‌زمان برای دو حس چشم و گوش طراحی می‌شوند تا مغز در هماهنگی اطلاعات چندحسی مهارت پیدا کند. یکی از مؤثرترین تمرین‌ها، «دنبال کردن صدا همراه با حرکت تصویری» است. درمانگر جسمی مانند توپ را به حرکت درمی‌آورد و هم‌زمان صدایی متناسب با مسیر آن تولید می‌کند، سپس از کودک می‌خواهد چشم خود را با حرکت توپ و گوش خود را با صدا هماهنگ کند. این تمرین به ایجاد ارتباط بین حس دیدار و شنوایی منجر می‌شود و در بهبود توجه و تمرکز عملکرد مؤثری دارد. تمرین دیگر، «بازی‌های چندمرحله‌ای چندحسی» است. برای مثال کودک باید پس از شنیدن یک دستور خاص، تصویری را انتخاب کرده و سپس عملی را انجام دهد. این نوع تمرین تعامل میان شنوایی، بینایی و عملکرد حرکتی را تقویت می‌کند که در رشد مهارت‌های شناختی و گفتاری بسیار مهم است. در برخی جلسات از فناوری‌های دیداری‑شنیداری مانند نرم‌افزارهای بازی‌درمانی استفاده می‌شود که در آن کودک با شنیدن نشانه‌های صوتی و دیدن تصاویر متحرک، تصمیم‌های واکنشی سریع می‌گیرد. این نوع تمرین‌ها برای کودکان دارای نقص توجه یا اوتیسم بسیار مفید هستند، زیرا مغز آنان را به تفکیک و هماهنگی محرک‌ها تشویق می‌کند.

تمرین‌های تعادلی با تحریک دوگانه

در بسیاری از برنامه‌های کاردرمانی دیداری و شنیداری، تمرین‌های تعادلی نیز به‌عنوان محرک چندحسی به کار می‌روند. برای نمونه، کودک در حالت ایستاده روی تخته‌ی تعادلی قرار می‌گیرد و هم‌زمان صداهایی را می‌شنود یا تصاویر متحرکی را نگاه می‌کند. این تمرین مغز را ناچار می‌کند تا ورودی‌های بینایی، شنوایی و حس عمقی را به‌طور هم‌زمان تنظیم و هماهنگ کند. همچنین تمرین‌هایی مانند پرتاب و گرفتن توپ همراه با شنیدن دستورهای شفاهی (مثلاً «پرت کن وقتی صدای زنگ را شنیدی») می‌تواند ادغام حرکات بدنی با ورودی‌های شنیداری‑دیداری را تسهیل کند.

مطالعه بیشتر:  تمرینات تنفسی و کنترل صدا

تمرین‌های مربوط به گفتار و درک زبانی

بخش مهمی از اهداف کاردرمانی دیداری‑شنیداری با مهارت‌های گفتاری در ارتباط است. تمرین‌های ویژه‌ای برای کودکانی که در درک یا تولید گفتار مشکل دارند طراحی می‌شود. متداول‌ترین تمرین در این زمینه «خواندن لب همراه با شنیدن» است. کودک در مقابل آینه یا درمانگر قرار می‌گیرد، حرکات دهان و لب‌ها را مشاهده می‌کند و هم‌زمان صدای مربوط به آن را می‌شنود. این تمرین باعث ارتباط میان نمای دیداری گفتار و سیگنال شنیداری آن می‌شود و درک واج‌ها را بهبود می‌بخشد. تمرین دیگر، «بازی تشخیص واژه از میان چند تصویر» است؛ درمانگر کلمه‌ای را می‌گوید و کودک باید تصویر متناسب با آن را انتخاب کند. این فعالیت مهارت واژه‌یاب و حافظه‌ی دیداری‑شنیداری را تقویت می‌کند. علاوه بر آن، تمرین‌هایی با آهنگ و ریتم نیز کاربرد فراوان دارند. کودک هم‌زمان با شنیدن موسیقی، اشکال یا نورهایی را دنبال می‌کند و با حرکات ریتم‌دار بدن پاسخ می‌دهد. این روش به تنظیم هیجانی، هماهنگی شنیداری‑حرکتی و تقویت زبان کمک می‌کند.

تمرین‌های خانگی و پیوستگی درمان

برای اینکه اثرات کاردرمانی دیداری‑شنیداری پایدار بماند، انجام تمرین‌ها در خانه نیز ضروری است. درمانگر به والدین آموزش می‌دهد تا فعالیت‌هایی ساده ولی هدفمند را با کودک تمرین کنند. برای مثال والدین می‌توانند در خانه بازی‌هایی مانند «پیدا کردن منبع صدا»، «تشخیص رنگ یا شکل بر اساس دستور صوتی»، یا «بازی حافظه‌ی دیداری با فلش‌کارت‌های ساده» را برگزار کنند. مهم‌ترین اصل در اجرای تمرین‌های خانگی استمرار و آرامش است؛ محیط باید بدون اضطراب و حواس‌پرتی باشد تا مغز فرصت تمرین واقعی هماهنگی را داشته باشد. انجام روزانه‌ی ۱۵ تا ۲۰ دقیقه تمرین‌های سبک خانگی، در کنار جلسات منظم کاردرمانی، باعث تثبیت یادگیری‌های عصبی می‌شود.

مطالعه بیشتر:  روش‌های مبتنی بر بازی و تعامل طبیعی در درمان گفتاردرمانی اوتیسم

نقش بازی و انگیزه در تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری

در همه‌ی مراحل کاردرمانی دیداری و شنیداری، بازی نقش محوری دارد. کودکان هنگامی که از روی علاقه درگیر فعالیت شوند، نه‌تنها تمرکز بیشتری دارند بلکه مسیرهای عصبی جدید در مغزشان سریع‌تر ساخته می‌شود. بنابراین درمانگر تمام تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری را در قالب بازی، ریتم، موسیقی و داستان طراحی می‌کند. استفاده از ابزارهای جذاب مانند چراغ‌های رنگی، کارت‌های تصویری متحرک، عروسک‌های صدادار و وسایل فانتزی موجب حفظ اشتیاق کودک می‌شود. علاوه بر انگیزه کودک، تشویق والدین و بازخورد مثبت نیز تأثیر فوق‌العاده‌ای در تداوم همکاری دارد.

تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری

پیشرفت درمان و نتایج مورد انتظار

کاردرمانی دیداری و شنیداری یک روند تدریجی است و انتظار نمی‌رود پس از چند جلسه تغییرات چشمگیر ایجاد شود. با این حال، پس از چند هفته تمرین منظم معمولاً بهبودهایی در تمرکز، درک کلامی، واکنش به صدا و هماهنگی حرکاتی دیده می‌شود. در کودکان اوتیستیک یا مبتلا به اختلال پردازش حسی، پاسخ‌های اضطرابی نسبت به نور و صدا کاهش یافته و ارتباط چشمی و گفتاری بهبود می‌یابد. مرور دقیق پیشرفت‌ها به کاردرمانگر کمک می‌کند تمرین‌ها را مرحله‌به‌مرحله دشوارتر کند تا مغز به بالاترین سطح هماهنگی برسد.

جمع‌بندی

تمرین های کاردرمانی دیداری و شنیداری مجموعه‌ای از فعالیت‌های چندحسی هستند که با هدف تقویت ادراک، تمرکز، حافظه، تنظیم هیجان و هماهنگی عصبی اجرا می‌شوند. این تمرین‌ها با ترکیب محرک‌های دیداری، شنیداری و حرکتی به مغز می‌آموزند چگونه اطلاعات را به‌صورت هم‌زمان پردازش کرده و واکنش مناسب نشان دهد. از تمرین‌های ساده‌ی تشخیص صدا و تصویر گرفته تا فعالیت‌های ترکیبی پیچیده، همه در راستای بهبود عملکرد شناختی و ارتباطی کودک طراحی می‌شوند. استمرار، بازی‌محوری و مشارکت خانواده در انجام تمرین‌ها، کلید اصلی موفقیت این شیوه درمانی است. در نهایت هدف از تمام این تمرین‌ها این است که کودک بتواند محیط پیرامون خود را به‌درستی درک کند، با دیگران تعامل سالم‌تری داشته باشد و اعتماد‌به‌نفسش در ابراز گفتار و رفتار تقویت شود. چنین دستاوردی نشان از تأثیر عمیق و ماندگار کاردرمانی دیداری و شنیداری در مسیر رشد همه‌جانبه‌ی کودک دارد.

برای تماس و مشاوره با کلینیک کاردرمانی کودکان آریان با شماره های  02122142604  –  021267664280 تماس بگیرید و یا به شماره واتساپ به شماره 09301969614 پیامک یا وویس دهید. متخصصین ما در اسرع وقت به سوالات و مشکلات شما پاسخ می دهند.

آخرین مقالات

0 0 رای ها
امتیازدهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
6 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها
Darren4020
Darren4020
3 ماه قبل
Brooks3993
Brooks3993
3 ماه قبل
pkr99gameapk
pkr99gameapk
1 ماه قبل

Just downloaded the pkr99gameapk and it’s legit! Easy to install and runs great on my phone. Give it a try if you’re looking for some fun. pkr99gameapk

11vipphcasinologin
11vipphcasinologin
1 ماه قبل

Logged on to 11vipphcasinologin. So far so good. Nice and fast. Easy login. Hopefully I win! Wish me luck!

18winapp
18winapp
1 ماه قبل

Installed the 18winapp… pretty slick! Easy to use and seems legit. Definitely worth the download in my experience. 18winapp

win78vn8
win78vn8
1 ماه قبل

Win78vn8 has a pretty clean interface. Easy to navigate which is a big plus for me. Their customer service seems responsive too. win78vn8