مزایا، چالش‌ها و چشم‌انداز آینده‌ی آموزش زبان اشاره برای کم شنوایی شدید

استفاده و آموزش زبان اشاره برای کم شنوایی شدید مزایای چندوجهی دارد. از دید شناختی، این زبان موجب تقویت توجه دیداری، حافظه فضایی و مهارت‌های تفکر انتزاعی می‌شود. از نظر روانی–اجتماعی، فراهم‌کردن توانایی برقراری ارتباط با دیگران از طریق اشاره، اعتمادبه‌نفس فرد را افزایش داده و احساس طردشدگی را کاهش می‌دهد. همچنین زبان اشاره بستر شکل‌گیری هویت فرهنگی جامعه‌ی ناشنواست؛ فرهنگی با ادبیات، شوخ‌طبعی و تاریخ خاص خود.

بااین‌حال، چالش‌هایی نیز وجود دارد. یکی از آن‌ها نگرش‌های اشتباه درباره‌ی زبان اشاره است؛ هنوز برخی خانواده‌ها به‌دلیل ترس از دور شدن کودک از گفتار، از آموزش اشاره امتناع می‌کنند، در حالی که پژوهش‌ها نشان می‌دهد آموزش زودهنگام اشاره نه‌تنها مانع یادگیری گفتار نمی‌شود بلکه رشد زبانی کلی را تسریع می‌کند. چالش دیگر، کمبود مربیان متخصص و منابع آموزشی استاندارد در بسیاری از مناطق است. برای رفع این مشکل، توسعه‌ی دوره‌های علمی آموزش معلمان اشاره و تدوین فرهنگ‌نامه‌های دو‌زبانه (اشاره–فارسی) ضرورت دارد.

در حوزه‌ی فناوری، آینده‌ی آموزش زبان اشاره در مسیر دیجیتالی شدن پیش می‌رود. اپلیکیشن‌های مبتنی بر هوش مصنوعی قادرند حرکات دست و چهره را تحلیل کنند و بازخورد بلادرنگ ارائه دهند. پروژه‌هایی نیز در حال توسعه هستند که ترجمه‌ی خودکار بین گفتار و اشاره را با کمک بینایی رایانه‌ای ممکن می‌سازند. با گسترش این فناوری‌ها، موانع ارتباطی میان افراد ناشنوا و شنوا کاهش یافته و فرصت‌های یادگیری شخصی‌سازی‌شده خلق خواهد شد.

چشم‌انداز نهایی آموزش زبان اشاره، دستیابی به جامعه‌ای فراگیر است که در آن تنوع شنوایی مانع ارتباط و مشارکت نباشد. زبان اشاره پلی میان دنیای شنوا و ناشنواست؛ ابزاری برای بیان احساس، تفکر و فرهنگ انسانی. درک این حقیقت که «زبان اشاره یک زبان کامل است نه جایگزینی ناقص»، می‌تواند نگرش اجتماعی را متحول کند. با گسترش آموزش رسمی، رسانه‌های دسترس‌پذیر و حضور فعال گفتاردرمانگران و مربیان متخصص، آموزش زبان اشاره به بخش جدایی‌ناپذیر از کل فرآیند توانبخشی و آموزش کم‌شنوایان شدید تبدیل خواهد شد. این مسیر نه‌تنها ارتباط را ممکن می‌سازد، بلکه کرامت فردی و استقلال زبانی را پاس می‌دارد و گامی بزرگ به‌سوی عدالت ارتباطی در جامعه است.