اختلال طیف اوتیسم (ASD) یک اختلال عصبی-رشدنی است که می‌تواند بر روی توانایی‌های اجتماعی، ارتباطی و رفتاری کودکان تأثیر بگذارد. شناسایی زودهنگام این اختلال می‌تواند به کودکان کمک کند تا از مداخلات مناسب بهره‌مند شوند و بهبودهای قابل توجهی در توانایی‌های اجتماعی و رفتاری خود پیدا کنند. در این مقاله از کلینیک کاردرمانی آریان به بررسی علائم اوتیسم در کودکان زیر دو سال می‌پردازیم و همچنین اهمیت شناسایی زودهنگام این اختلال و روش‌های مداخله را بررسی می‌کنیم.

پیش‌زمینه‌ای بر اوتیسم

اوتیسم یک اختلال پیچیده است که به‌طور معمول در سنین اولیه کودکی تشخیص داده می‌شود. طبق آمار، حدود ۱ در ۶۰ کودک در ایالات متحده مبتلا به اوتیسم است. اوتیسم می‌تواند بر روی نحوه‌ی تفکر، احساس و تعامل کودک با دیگران تأثیر بگذارد. علائم اوتیسم معمولاً قبل از سن دو سالگی ظهور می‌کنند، اما برخی از نشانه‌ها ممکن است به‌طور خاص در این سنین قابل مشاهده باشند.

علائم اجتماعی اوتیسم

عدم ارتباط چشمی یکی از علائم اولیه اوتیسم در کودکان زیر دو سال است. این کودکان ممکن است به جای نگاه کردن به چشمان دیگران، به اشیاء و محیط اطراف خود توجه بیشتری نشان دهند. عدم ارتباط چشمی می‌تواند نشانه‌ای از مشکلات در تعاملات اجتماعی و ارتباطات غیرکلامی باشد.

کودکان زیر دو سال مبتلا به اوتیسم ممکن است به نام خود پاسخ ندهند یا به سادگی نادیده بگیرند. این نشانه می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات در درک یا توجه به دیگران باشد و به‌ویژه در مواقعی که فردی در حال صدا زدن آن‌ها است، بیشتر مشخص می‌شود.

کودکان اوتیستیک ممکن است از بازی‌های اجتماعی مانند “بازی قایم‌موشک” یا “بازی‌های تقلیدی” دوری کنند. آن‌ها ممکن است به بازی‌های انفرادی علاقه بیشتری داشته باشند و از تعاملات با همسالان خود اجتناب کنند.

علائم ارتباطی اوتیسم

تأخیر در گفتار و زبان یکی دیگر از علائم اوتیسم در کودکان زیر دو سال است. این تأخیر می‌تواند شامل نداشتن کلمات، عدم توانایی در ساخت جملات ساده یا مشکل در استفاده از زبان برای بیان نیازها و احساسات باشد.

تقلید یکی از راه‌های یادگیری برای کودکان است. کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است از تقلید حرکات، صداها و رفتارهای دیگران خودداری کنند. این نقص در تقلید می‌تواند بر روی توانایی‌های ارتباطی و اجتماعی آن‌ها تأثیر منفی بگذارد.

کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است زبان را به‌صورت غیرمعمول و غیرمتعارف استفاده کنند. به‌عنوان مثال، آن‌ها ممکن است جملات را به‌طور تکراری تکرار کنند یا از زبان به‌صورت خاص و غیرعادی استفاده کنند.

علائم رفتاری اوتیسم

وجود رفتارهای تکراری یکی از ویژگی‌های بارز اوتیسم است. کودکان زیر دو سال ممکن است اقدام به انجام حرکات تکراری مانند چرخاندن دست‌ها، حرکت رفت و برگشتی بدن یا در آوردن صداهای غیرعادی کنند. این رفتارها معمولاً به‌دلیل نیاز به آرامش و کنترل در محیط‌های نامتعادل انجام می‌شود.

کودکان مبتلا به اوتیسم ممکن است به اشیاء خاص یا الگوهای خاص علاقه‌مند شوند و ساعت‌ها درگیر آن‌ها باشند. این علاقه‌مندی ممکن است شامل اشیاء غیرمعمول، مانند چرخ‌دستی یا الگوهای نور باشد.

کودکان اوتیستیک ممکن است به تغییرات در روال روزمره خود واکنش نشان دهند. هرگونه تغییر در محیط یا فعالیت‌های روزانه ممکن است باعث ناراحتی و اضطراب در آن‌ها شود. این می‌تواند شامل تغییر در زمان غذا خوردن، خواب و یا دیگر فعالیت‌ها باشد.

بیشتر بخوانید: درمان اوتیسم در نوجوانی

اهمیت شناسایی زودهنگام اوتیسم

شناسایی زودهنگام علائم اوتیسم در کودکان زیر دو سال بسیار مهم است، زیرا می‌تواند به‌عنوان یک گام مهم در مسیر درمان و مداخلات موثر عمل کند. با شناسایی سریع و مداخلات مناسب، می‌توان به کودکان کمک کرد تا مهارت‌های اجتماعی، ارتباطی و رفتاری خود را بهبود بخشند. شناسایی زودهنگام به خانواده‌ها این امکان را می‌دهد که اطلاعات و منابع لازم برای حمایت از کودک خود را دریافت کنند. مداخلات زودهنگام می‌توانند به کاهش عوارض و مشکلات مربوط به اوتیسم در آینده کمک کنند.

روش‌های ارزیابی و تشخیص اوتیسم

برای تشخیص اوتیسم در کودکان زیر دو سال، استفاده از روش‌های مختلف ارزیابی و تشخیص بسیار مهم است. این روش‌ها شامل موارد زیر هستند:

مصاحبه با والدین: مصاحبه با والدین درباره رفتارها و ویژگی‌های اجتماعی و ارتباطی کودک می‌تواند اطلاعات مهمی در مورد علائم اوتیسم فراهم کند.

استفاده از مقیاس‌های ارزیابی: مقیاس‌های مختلفی وجود دارند که می‌توانند به شناسایی علائم اوتیسم کمک کنند. این مقیاس‌ها شامل مقیاس‌های توسعه‌ای و رفتارهای اجتماعی هستند.

مشاهده رفتار کودک: مشاهده رفتار کودک در محیط‌های مختلف می‌تواند به تشخیص علائم اوتیسم کمک کند. این مشاهدات می‌توانند شامل تعاملات کودک با والدین، همسالان و محیط اطراف باشند.

روش‌های مداخله و درمان اوتیسم

پس از شناسایی علائم اوتیسم، مداخلات مختلفی وجود دارند که می‌توانند به کودکان کمک کنند:

کاردرمانی: این روش شامل تشویق رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای منفی از طریق تقویت مثبت است. کاردرمانی اوتیسم می‌تواند به بهبود مهارت‌های اجتماعی و ارتباطی کمک کند.

گفتار درمانی: گفتار درمانی می‌تواند به کودکان کمک کند تا مهارت‌های گفتاری و زبانی خود را تقویت کنند. این روش شامل تکنیک‌های مختلفی است که به یادگیری زبان و ارتباطات کمک می‌کند.

درمان‌های حسی: این نوع درمان به کودکان کمک می‌کند تا اطلاعات حسی را بهتر پردازش کنند و به تقویت توانایی‌های حرکتی و اجتماعی آن‌ها کمک می‌کند.

مداخلات خانوادگی: حمایت و آموزش والدین در زمینه اوتیسم می‌تواند به بهبود تعاملات خانوادگی و توانمندی‌های کودک کمک کند.

نتیجه‌گیری

تشخیص اوتیسم در سنین زیر دو سال می‌تواند به بهبود نتایج درمانی و ارتقاء کیفیت زندگی کودک کمک کند. با شناسایی زودهنگام علائم و نشانه‌های اوتیسم، والدین و مراقبین قادر خواهند بود تا از خدمات و مداخلات مناسب بهره‌مند شوند. مداخلات زودهنگام می‌تواند شامل درمان‌های رفتاری، آموزشی و درمان‌های اجتماعی باشد که به کودکان کمک می‌کند تا مهارت‌های ارتباطی، اجتماعی و شناختی خود را تقویت کنند.

باید توجه داشت که هر کودک مبتلا به اوتیسم منحصر به فرد است و نیازهای او ممکن است با دیگران متفاوت باشد. بنابراین، اهمیت توجه به علائم و نشانه‌ها در سنین پایین و اقدام به موقع برای ارائه حمایت‌های مناسب، از اهمیت بالایی برخوردار است. این اقدامات نه تنها به پیشرفت کودک کمک می‌کند، بلکه به والدین نیز این امکان را می‌دهد تا با چالش‌ها بهتر کنار بیایند و یک محیط حمایتی و سازنده برای رشد و توسعه کودک خود فراهم کنند.

در نهایت، با افزایش آگاهی جامعه درباره اوتیسم و اهمیت تشخیص زودهنگام، می‌توان به بهبود شرایط زندگی کودکان مبتلا به این اختلال و خانواده‌های آن‌ها کمک کرد و زمینه را برای شکوفایی استعدادها و توانمندی‌های آن‌ها فراهم کرد.