آیا همه نارساخوانها به یک شکل در خواندن مشکل دارند؟
چرا بعضی از کودکان در به خاطر سپردن واژهها ضعف دارند، اما برخی دیگر در تشخیص و کنار هم گذاشتن صداها سردرگم میشوند؟
مطالعهای تازه از نشریه تحقیقات علوم رفتاری با عنوان «تحلیل مقایسهای آگاهی واجشناختی، حافظه دیداری و سرعت نامگذاری واژه در دانشآموزان نارساخوان ادراکی و زبانشناختی با همتایان عادی» این سؤال را بررسی کرده است و یافتههای آن دیدگاه تازهای درباره مفهوم نارساخوانی ارائه میدهد.
در این پژوهش علی-مقایسهای، ۴۵ دانشآموز پایه اول و دوم ابتدایی در سه گروه بررسی شدند: نارساخوان زبانشناختی، نارساخوان ادراکی و دانشآموزان عادی.
ابزارهای ارزیابی شامل آزمونهای استاندارد هوش، خواندن فارسی، آگاهی واجشناختی، سرعت نامگذاری و حافظه دیداری بود. تحلیل دادهها با نرمافزار SPSS-25 و آزمون چندمتغیره انجام شد.
نتایج نشان داد بین سه متغیر کلیدی آگاهی واجشناختی، حافظه دیداری و سرعت نامگذاری واژهها تفاوتهای معناداری میان گروهها وجود دارد.
کودکان نارساخوان زبانشناختی ضعف قابل توجهی در آگاهی واجشناختی و حافظه دیداری داشتند. در مقابل، کودکان نارساخوان ادراکی بیشتر در سرعت نامگذاری واژهها مشکل داشتند؛ فرایندی که به انتقال سریع اطلاعات از حافظه به گفتار مربوط میشود.
این تفاوتها نشان میدهد نارساخوانی یک اختلال یکنواخت نیست، بلکه مجموعهای از کمبودهای شناختی متفاوت را شامل میشود و هر کودک ممکن است در بخش متفاوتی از سیستم عصبی و شناختی خود دچار ضعف باشد.
پیام مهم این پژوهش برای درمانگران و والدین این است که رویکرد درمان نباید یکسان برای همه کودکان باشد. هر نوع نارساخوانی به مداخلات اختصاصی نیاز دارد؛ مانند تمرینات پردازش واجی برای نارساخوانی زبانشناختی، تمرینات تقویت حافظه دیداری و برنامههای افزایش سرعت پردازش برای نارساخوانی ادراکی.
در کلینیک آریان، مرکز تخصصی گفتاردرمانی و کاردرمانی کودک، هر کودک بر اساس ارزیابی دقیق عصبی و شناختی به صورت فردی بررسی میشود تا مسیر یادگیری او متناسب با تواناییهای خاص خودش طراحی شود.
